Γράφει η: Ιωάννα Αντωνιάδου, Βιολόγος BSc MSc.

Η βιταμίνη D είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη που συντίθεται στο δέρμα από τη χοληστερόλη μετά από έκθεση στον ήλιο και λαμβάνεται από ορισμένες διατροφικές πηγές όπως το μουρουνέλαιο, τα λιπαρά ψάρια, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα αυγά και το συκώτι.

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ D ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ & ΤΩΝ ΜΥΩΝ;

Η βιταμίνη D είναι, όπως και το ασβέστιο, απολύτως απαραίτητη για τη διατήρηση της οστικής μάζας και της ακεραιότητας των οστών (συμμετέχει στο μεταβολισμό του ασβεστίου μαζί με την καλσιτονίνη και την παραθορμόνη). Σύμφωνα με μελέτες, η βιταμίνη D δεν ενισχύει μόνο την απορρόφηση του ασβεστίου από το έντερο αλλά μπορεί επίσης να ενισχύσει τη νευρομυϊκή λειτουργία για να μειώσει τον αριθμό των πτώσεων συνεισφέροντας με αυτό τον τρόπο στην πρόληψη των καταγμάτων.

Είναι γνωστό πλέον ότι η έλλειψη βιταμίνης D κατά την παιδική ηλικία οδηγεί σε ανάπτυξη ραχίτιδας. Επίσης, μπορεί να καθυστερήσει τη δημιουργία των πρώτων δοντιών και να επηρεάσει την όρθια στάση. Η ραχίτιδα προκαλεί διεύρυνση στα άκρα των μακρών οστών με αποτέλεσμα να σχηματίζεται μια χαρακτηριστική κύρτωση στα πόδια όταν το παιδί αρχίσει να περπατά.

Στους ενήλικες η έλλειψη βιταμίνης D οδηγεί σε οστεομαλακία. Η ασθένεια αυτή μοιάζει με τη ραχίτιδα αλλά τα συμπτώματά της είναι λίγο διαφορετικά, καθώς τα οστά δεν αναπτύσσονται πλέον. Στην οστεομαλακία εμφανίζεται λέπτυνση και εξασθένιση των οστών ενώ μπορούν να εμφανιστούν και αυτόματα κατάγματα.

Η συχνότητα οστεοπόρωσης (εύθραυστα οστά) και κατάγματος του ισχίου μπορεί να αυξηθεί σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση που δεν έχουν καλά επίπεδα βιταμίνης D.

ΠΟΣΟ ΣΥΧΝΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ D;

Η έλλειψη βιταμίνης D είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα που εντείνεται συνεχώς. Οι κύριοι παράγοντες που οδηγούν στην εμφάνιση χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D είναι η μεγάλη ηλικία, το θηλυκό γένος, το κλίμα, ο χειμώνας, το σκούρο χρώμα δέρματος, η χαμηλή έκθεση στον ήλιο, οι διατροφικές συνήθειες και η απουσία εμπλουτισμού των τροφών με βιταμίνη D. Άλλοι παράγοντες είναι η αστικοποίηση ως χαρακτηριστικό των σύγχρονων καιρών με την τάση οι άνθρωποι να παραμένουν σχεδόν όλη την ημέρα σε κλειστούς χώρους (εργασία, σπίτι), καθώς και κάποιες συνήθειες ένδυσης ορισμένων λαών που καλύπτουν σε πολύ μεγάλο βαθμό το δέρμα τους. Η σοβαρότητα του προβλήματος στη Μέση Ανατολή και τη Νότια Ασία αυξάνεται λόγω του συνδυασμού κάποιων από τους παραπάνω παράγοντες.

Σύμφωνα με τελευταία δεδομένα, περίπου το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει σαφή έλλειψη βιταμίνης D.

Σύμφωνα με το Vitamin D Council, τα επίπεδα της βιταμίνης D στο αίμα (συγκεκριμένα της 25(ΟΗ)D ή 25-υδροξυλοβιταμίνης D στο αίμα) δεν πρέπει να πέφτουν κάτω από τα 50ng/ml καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Σύμφωνα με τον Γεώργιο Λυρίτη, Καθηγητή Ορθοπεδικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρο του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ), στην Ελλάδα έχει βρεθεί ότι το 75% των υγιών ατόμων ηλικίας άνω των 70 ετών έχει τιμές βιταμίνης D (25(OH)D) στο αίμα χαμηλότερες των 30ng/ml, ενώ σε ιδρυματικούς ασθενείς και σε αρρώστους με κάταγμα ισχίου το 93% έχει τιμές χαμηλότερες των 20ng/ml!

Η ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ;

Η βιταμίνη D δεν σχετίζεται μόνο με την υγεία των οστών. Σύμφωνα με μελέτες, η έλλειψή της συνδέεται με πολλές παθολογικές καταστάσεις ή παθήσεις, όπως καρδιακά προβλήματα, πολλαπλή σκλήρυνση, εγκεφαλικό, διαβήτη τύπου Ι και ΙΙ, κάποιους τύπους καρκίνου, διαταραχές του ανοσοποιητικού κ.α. Γι’ αυτό το λόγο πλέον η βιταμίνη D θεωρείται σημαντική για τη γενική καλή υγεία του οργανισμού.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΜΕΤΡΗΣΟΥΜΕ ΤΗ ΒΙΤΑΜΙΝΗ D & ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΑΝ ΕΧΟΥΜΕ ΕΛΛΕΙΨΗ;

Η έλλειψη βιταμίνης D μπορεί να διαπιστωθεί με μια απλή εξέταση αίματος. Αν διαπιστωθεί έλλειψη, συνήθως προτείνεται η ασφαλής, περιορισμένη έκθεση στον ήλιο και η αυξημένη λήψη βιταμίνης D μέσω της διατροφής ή ενός κατάλληλου συμπληρώματος διατροφής.

Το συμπλήρωμα διατροφής Ultra-D3 της Vitabiotics είναι μια μοναδική πηγή βιταμίνης D που παρέχει στον οργανισμό μια σημαντική ποσότητα βιταμίνης D.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

1. Kulie T, Groff A, Redmer J, Hounshell J, Schrager S. Vitamin D: an evidence-based review. J Am Board Fam Med. 2009 Nov-Dec;22(6):698-706.
2. Mithal Α, Wahl DA, Bonjour JP et al. Global vitamin D status and determinants of hypovitaminosis D. Osteoporosis International 2009 Nov;20(11):1807-20. Epub 2009 Jun 19.
3. Inoue D. Vitamin D and calcium for the treatment of osteoporosis. Nippon Rinsho. 2009 May;67(5):967-74.
4. Briot K, Audran M, Cortet B, Fardellone P, Marcelli C, Orcel P, Vellas B, Thomas T, Roux C. Vitamin D: skeletal and extra skeletal effects; recommendations for good practice. Presse Med. 2009 Jan;38(1):43-54. Epub 2008 Nov 11.